sobota, 25 marca 2017

5 powodów, dla których kocham Finlandię

1. Muzyka
Bo od tego wzięła się moja fińskolubność. Finlandia jest kopalnią świetnych zespołów. Zaczynałam od wczesnej twórczości takich kapel jak HIM, Nightwish i Amorphis. Później trafiłam na Zen Cafe, Sarę, i inne zespoły śpiewające po fińsku, co zdecydowanie umocniło moją sympatię do języka fińskiego.



2. Język
Bo chociaż jest trudny, to nie sposób odmówić mu piękna. Kocham fiński za podwójne spółgłoski, dyftongi, oraz to przeklęte ö. I za to, że jest taki niezwykły.



3. Spokój
Bo pustkowia i im dalej na północ, tym więcej reniferów, niż ludzi. Bo spokój i wytchnienie od codzienności można znaleźć w (nie)zwykłej saunie. Bo spokój idzie w parze z sisu.

4. Muminki
Bo jak tu ich nie kochać?

5. Widoki
Bo najpiękniejsze są właśnie tam.

W rzeczywistości ten widok był tysiąc razy piękniejszy. Suomussalmi.

Wpis powstał w ramach 36. akcji W 80 blogów dookoła świata. Przeczytajcie także z jakich powodów pozostali blogerzy kochają inne kraje i języki :)

ChinyBiały Mały Tajfun - Kocham Yunnan! 

Francja: Blog o Francji, Francuzach i języku francuskim - Moje francuskie love Demain,viens avec tes parents! - 5 raisons Madou en France - 5 powodów, dla których pokochałam Francję 

Japonia: japonia-info.pl - Pięć powodów, dla których lubię japoński

Kirgistan: Kirgiski.pl - Pięć rzeczy z Kirgistanu…  

Niemcy: Niemiecki w Domu - 5 powodów, dla których podoba mi się w Niemczech Niemiecki po ludzku 

Norwegia: Pat i Norway - 5 powodów, dla których kocham Norwegię

Wielka Brytania: English Tea Time - 5 powodów, dla których kocham Londyn 

Włochy: Studia, parla, ama - W 80 blogów, czyli 5 powodów, dla których kocham Włochy

czwartek, 2 marca 2017

Tydzień Książki: Polskie wydania fińskiej literatury w ostatnich latach

2 marca to Międzynarodowy Dzień Książki. Z tej okazji wspólnie z blogerami kulturowo-językowymi obchodzimy Tydzień Książki, podczas którego na naszych blogach będą pojawiać się wpisy poświęcone literaturze i czytelnictwu. Ja przygotowałam dla Was garść informacji na temat tego, co ostatnio pojawiło się na półkach Finolubów.


Chociaż literatura fińska w Polsce nadal jest literaturą raczej niszową, na przestrzeni ostatnich lat wydaje się coraz więcej przekładów twórczości z kraju tysiąca jezior. Muminki są teraz wszędzie, ale warto zaznaczyć, że i inna twórczość
Tove Jansson zyskuje na popularności. W ciągu ostatnich dwóch lat wydane zostały aż cztery pozycje Tove: Wiadomość (2015) - zbiór opowiadań, Listy Tove Jansson (2016) - zbiór korespondencji Tove z jej bliskimi, Córka rzeźbiarza (2016; przedruk wydania z 1999 roku) - piękna i urokliwa powieść autobiograficzna, i świeżynka, Słoneczne miasto (2017) - dwa opowiadania.

Do popularyzacji fińskiej literatury w Polsce przyczynia się także coraz większe zainteresowanie kryminałami i thrillerami z krajów nordyckich. Wśród przedstawicieli tych gatunków jest Risto Isomäki, którego thrillery rozgrywają się na tle ekologicznych katastrof, czy Antti Tuomainen mianowany królem gatunku Helsinki noir, ze względu na to, że jego kryminały toczą się w mrocznej i ponurej stolicy Finlandii. Ostatnio wydane po polsku zostało jego Czarne jak moje serce (2016), którego główny bohater próbuje rozwikłać tajemnicę śmierci swojej matki. Młodsza część wielbicieli sensacji powinna uzupełnić swoje bibliotecze zbiory o trylogię Salli Simukki: Czerwone jak krew (2014), Białe jak śnieg (2014) i Czarne jak heban (2015). Simukka przybliża losy licealistki, która zostaje wplątana w niebezpieczne, dziwne, czasem aż niewiarygodne, historie.

Jeśli chodzi o dzieła obyczajowe, warto zwrócić uwagę na Akuszerkę (2016) Katji Kettu, która opowiada o romansie pielęgniarki z niemieckim oficerem. Powieść została nagrodzona nagrodą Runeberga, a na jej podstawie nakręcono film (Kätilö, 2015, reż. Jokinen). Akuszerka bywa porównywana do Oczyszczenia (2010) Sofi Oksanen. Obie zyskały rozgłos poza granicami Finlandii jako powieści mocne i dosadne, które mieszają wątki dramatyczne i miłosne rozgrywające się na tle wojennych konfliktów. Nowszą powieścią Oksanen jest Gdy zniknęły gołębie (2015) o losach dwóch kuzynów uwikłanych w burzliwą rzeczywistość Estonii lat 40. i 60. Natomiast po sukcesie Akuszerki, szykuje się wydanie kolejnej dobrze zapowiadającej się powieści Kettu. Tym razem ma być to Ćma (2017), w której również główną rolę odgrywać będzie miłość i wojna.

Jakie polskie wydania fińskich powieści ostatnio przyciągnęły Waszą uwagę? A może wiecie o jakichś interesujących zapowiedziach wydawniczych? Koniecznie dajcie znać w komentarzu!

Wasze propozycje:
Miasteczko Palokaksi (LauraNooraVenlaJ.K Johansson (2014-2016) - kryminalna trylogia o pewnym prowincjonalnym miasteczku.
Cztery drogi Tommi Kinnunen (2015) - pełne tajemnic historie rodziny opowiedziane z punktów widzenia jej członków.
Krew aniołów Johanna Sinisalo (2015) - kryminał z kryzysem ekologicznym w tle.
To się zdarzyło tutaj Raija Siekkinen (2016) - pełna zagadek powieść obyczajowa o samotności i pamieci splatająca losy kobiety i pośrednika nieruchomości.
Nie wiedzą, co czynią Jussi Valtonen (2017) - krytyka społeczna osadzona w kryzysowych realiach powojennej Finlandii.





Przeczytajcie także wpisy pozostałych blogerów biorących udział w Tygodniu Książki:
(Niektóre wpisy nie są jeszcze dostępne. Zwróćcie uwagę na planowaną datę publikacji. Wszystkie wpisy ukazują się danego dnia o godzinie 10.00)

Dzień I: środa, 1/03.
Angielski dla każdego - Tydzień książki
Blog o tłumaczeniach i języku rosyjskim - Dagatlumaczy.pl - Wielka przygoda Myszki Mozzarelli.


Dzień II: czwartek, 2/03.

Dzień III: piątek, 3/03.
Gruzja okiem nieobiektywnym - Kaukaska Trylogia.

Dzień IV: sobota, 4/03.


Dzień V: niedziela, 5/03.           
Biały Mały Tajfun - Tydzień Książki
Language Bay - Tydzien Książki
Dzień VI: poniedziałek, 6/03.
Szwecjoblog - Tydzień Książki


Dzień VII: wtorek, 7/03.
Français mon amour - Wokół książki po francusku

Więcej informacji o akcji na stronie Blogów Kulturowych i Językowych

poniedziałek, 27 lutego 2017

PFZ: 17 kuvaa eläinystävyksistä jotka ovat eri rotua mutta näyttävät veljeksiltä


17 kuvaa - partitiivi l. poj. od słowa kuva - obraz, zdjęcie. Po liczbach większych niż 1, zawsze używamy partitiivi.
eläinystävyksistä = eläin - zwierzę + ystävykset - przyjaciele (w znaczeniu: para lub grupa przyjaciół), słówko to występuje tylko w liczbie mnogiej. Ystävyksistä to forma słówka w elatiivi. Przyjaciel to po fińsku ystävä.
jotka - l. mn. słówka joka - który.
ovat - 3 os. l. mn. od olla - być.
eri = różny, inny - słówko nieodmienne (!). Olen eri mieltä - jestem innego zdania.
rotua - partitiivi rotu - rasa.
mutta = ale.
näyttävät - 3 os. l.mn. od näyttää - pokazywać, ale także: wyglądać jak (w połączeniu z ablatiivi). Näyttää siltä, että kohta sataa - Wygląda na to, że wkrótce będzie padać.
veljeksiltä - ablatiivi l.mn. od veli - brat.

17 kuvaa eläinystävyksistä jotka ovat eri rotua mutta näyttävät veljeksiltä
= 17 zdjęć zwierzęcych przyjaciół, którzy są innej rasy, ale wyglądają jak bracia.

Cała galeria zdjęć dostępna jest tutaj.

Na podstawie: iloisesti.net, wiktionary.org. 

środa, 25 stycznia 2017

Marimekko. Ikona fińskiej mody

34. edycja W 80 blogów dookoła świata przygląda się strojom z różnych zakątków globu. Ja zapraszam do zerknięcia w fińskie szafy, gdzie na pewno znajdzie się coś znanej marki Marimekko :) 

MARIMEKKO (dosł. sukienka Mari) powstała z przedsiębiorstwa tekstylnego Printex, którym opiekowali się Armi i Viljo Ratia. Produkowali oni dekoracyjne tkaniny stosowane w ubiorach i urządzaniu wnętrz. Początkowo Marimekko projektowało konfekcje damskie, z czasem słynne desenie znalazły się także na tapetach i przedmiotach codziennych. Główną cechą wyrobów Marimekko są graficzne wzory, zwykle kolorowe i fantazyjne. Wzory te często nie są idealnie proste, a zachowane lekkie krzywizny i niedociągnięcia nadają im autentyzmu i szczególnego wyrazu.

Unikko // NordicDesign

Jednym z najbardziej znanych motywów powstałych pod szyldem Marimekko jest wzór o nazwie Unikko (mak). Ten stworzony w 1964 roku przez Maiję Isolę mak cieszy się popularnością po dziś dzień. Występuje nie tylko na ubraniach, tekstyliach, ale także ozdabia zastawy stołowe, torebki, dodatki i inne zwykłe przedmioty. Isola w swoich wzorach inspirowała się przyrodą, ale także sztuką ludową, zwłaszcza karelską.
Wśród wzorów tej marki popularne są także bardziej „ascetyczne” desenie. Klasyczne Jokapoika (każdy chłopiec), cienkie pionowe linie po raz pierwszy pojawiły się na męskich koszulach zaprojektowanych przez Vuokko Nurmesniemi w 1956 roku, która tworzyła także tradycyjne fińskie dywany ryijy; Tasaraita przeznaczone do noszenia na co dzień z jeansami przez Annikę Rimalę w 1968 roku to bluzki w białe paski na czerwonym lub niebieskim. Wzory te stały się inspiracjami dla współczesnych projektów, na przykład dla tych autorstwa Kriistiny Isoli (autorka tworzy wielokolorowe pionowe paseczki utrzymane w różnych kolorystykach).

Od lewej: Unikko, Jokapoika, Tasaraita // marimekko.com
Fasony strojów damskich są zwykle luźne, workowate, ale wciąż eleganckie. Swego czasu traktowane były jako symbol równouprawnienia kobiet i cieszyły się popularnością zwłaszcza wśród feministek. Proste kroje dopełniane są graficznymi wzorami – z jednej strony zupełnie minimalistycznymi, jak pasiaste desenie, monochromatyczne grafiki, z drugiej bardziej zawiłymi rysunkami, często zestawionymi z ciekawie dobraną paletą barw (na przykład w połączeniu brązu z turkusem). Warto nadmienić, że konkretne wzory pojawiają się w kilku wariantach kolorystycznych, co podkreśla ich uniwersalną cechę i sprawia, że łatwo odnaleźć dla nich nowe zastosowania i można je dowolnie ze sobą łączyć. Poza tym, wzory Marimekko pojawiają się nie tylko na tekstyliach, ale także akcesoriach oraz innych przedmiotach - np. tapetach czy zastawach stołowych.

Wchodząc na rynek Marimekko swoimi odważnymi wzorami ożywiały szarą, powojenną rzeczywistość. Zmieniał się styl życia, a w raz z nim zmieniali się ludzie, który chętniej dekorowali swoje mieszkania optymistycznymi akcentami zaprojektowanymi przez Isolę, Nurmesniemi i całą resztę innych zdolnych artystów. Marimekko do dziś koloruje ponurą przez większość roku Finlandię, ale nie tylko, ponieważ bardzo szybko udało się zdobyć mu popularność poza ojczyzną. Ich wyroby znajdują fanów na całym świecie. Zdumiewającym faktem jest to, że pierwsze wzory, powstałe jeszcze w latach pięćdziesiątych, są do dziś tak samo popularne i lubiane, co świadczy o ich ponadczasowości. 


* * * 



O strojach popularnych w innych krajach przeczytacie w artykułach pozostałych blogerów biorących udział w akcji W 80 blogów dookoła świata:

Austria
Viennese breakfast - Austriacy ubrani na ludowo - od święta i do biura

Chiny
Biały Mały Tajfun - Stroje ludowe Yunnańczyków 

Francja:
Zabierz Swego Lwa - Culottes, pantalon (40)
Blog o Francji, Francuzach i języku francuskim - Porozmawiajmy o ciuchach
Demain viens avec ses parents!

Gruzja:
Gruzja okiem nieobiektywnym - Gruzińskie stroje w różnych odsłonach

Hiszpania:
O fenomenie gospodarczym i modowym hiszpańskich marek odzieżowych

Japonia:
Japonia-info.pl - Kimono - garść ciekawostek

Kirgistan:
Kirgiski.pl - Tradycyjny strój kirgiski

Norwegia
Norwegolożka - Bunad - norweski strój narodowy
Patinorway - Stroje w Norwegii - Jak poznać Norwega?

Szwajcaria:
Szwajcarskie Blabliblu - Szwajcarska tradycyjna koszula z motywem szarotki alpejskiej a ksenofobia

Turcja:
Turcja okiem nieobiektywnym - Tureckie stroje kiedyś i dziś

Włochy
Studia, parla, ama.  - Bądź jak Sofia Loren 
italia-nel-cuore - Włoski świat mody w męskim wydaniu 


wtorek, 24 stycznia 2017

Pistä viis!

Kuvaton to nie tylko taki fiński Kwejk, który przegląda się dla czystej rozrywki. Jeśli dobrze się przyjrzeć, to też źródło przydatne w nauce fińskiego i zbiór ciekawostek językowych. Ostatnio natrafiłam na tego uroczego pieska. Katsokaa, kuinka söpö pentu!  

// kuvaton.com
Przybij piątkę! to po fińsku np. Pistä viis!
* Pistää, jak na fiński czasownik przystało, ma mnóstwo znaczeń - m.in. szturchać, pchnąć, kłuć, ukłuć, wstrzyknąć.
* Viis to potoczna forma viisi, czyli 5.

Można też użyć słówka:
* ylävitonen/yläviis, które odpowiada angielskiemu high five. (Heitä) ylävitonen/yläviis!

poniedziałek, 26 grudnia 2016

Ennen vs. jälkeen

Święta, święta... i po świętach ;)

FB / I want to learn Finnish! (Haluan oppia suomea!!)
Ennen Joulua - przed Bożym Narodzeniem
Joulun jälkeen - po Bożym Narodzeniu.

Łatwo zapamiętać właściwie położenie tych słów. Przyimek ennen ("przed") zawsze łączy się z partitiivi i stoi przed dopełnieniem, zaś jälkeen (po) - z genetiivi i stoi za dopełnieniem.

Jälkeen może także łączyć się z sufiksami posesywnymi, np. w wyrażeniu sinun jälkeesi - za tobą!
Jälkeen to illatiivi wyrazu 'jälki' - ślad. 

'Sä jätät jäljen' - Zostawiasz ślad.