Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kettu. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kettu. Pokaż wszystkie posty

10.9.17

Revontulet

Zorze polarne są skutkiem rozbłysków na Słońcu. Emitowane podczas silnej aktywności Słońca cząstki, protony i elektrony, trafiają wówczas do przestrzeni kosmicznej, a gdy zbliżają się do Ziemi, zderzają się z górną warstwą atmosphere powodując wzbudzenia atomów. Energia, która się wówczas wytwarza, widziana jest na niebie jako zorza.



Zorze mogą przybierać różne kolory. Wszystko zależy od tego, na jakiej wysokości się tworzą i jakie gazy biorą udział w ich powstawaniu. Tlen świeci na zielono i czerwono, azot na bordowo, a z kolei żółte światło to mieszkanka azotu i tlenu. Wodór i tlen świecą w odcieniach fioletu i koloru niebieskiego.

Zanim jeszcze ludzie odkryli naukowe wyjaśnienia powstawania różnych zjawisk, tłumaczyli je sobie odwołując się do ówczesnych wierzeń. W mitologii fińskiej zorza polarna, revontuli (lub w l.mn. revontulet), to dosłownie ogień lisa (repo - przestarzała nazwa lisa, tuli - ogień). Niegdyś wierzono bowiem, że zorza polarna to nic innego jak odbicie na niebie tulikettu, ognistego lisa.

Zorze najczęściej można zaobserwować w okolicach bieguna północnego, chociaż zdarza się widzieć je także w Polsce. W Finlandii najbardziej popularnym miejscem polowań na zorze jest Laponia w okresie od stycznia do marca. Przed wybraniem się na wyprawę w poszukiwaniu ognistego lisa, warto zajrzeć na platformy monitorujące aktywności zórz, które wskazują gdzie najbardziej prawdopodobnie będzie można zaobserwować te piękne zjawiska (np. w Finlandii i ogólnie w Europie).

Na podstawie: wikipedia.pl, wiktionary.com

2.3.17

Tydzień Książki: Polskie wydania fińskiej literatury w ostatnich latach

2 marca to Międzynarodowy Dzień Książki. Z tej okazji wspólnie z blogerami kulturowo-językowymi obchodzimy Tydzień Książki, podczas którego na naszych blogach będą pojawiać się wpisy poświęcone literaturze i czytelnictwu. Ja przygotowałam dla Was garść informacji na temat tego, co ostatnio pojawiło się na półkach Finolubów.


Chociaż literatura fińska w Polsce nadal jest literaturą raczej niszową, na przestrzeni ostatnich lat wydaje się coraz więcej przekładów twórczości z kraju tysiąca jezior. Muminki są teraz wszędzie, ale warto zaznaczyć, że i inna twórczość
Tove Jansson zyskuje na popularności. W ciągu ostatnich dwóch lat wydane zostały aż cztery pozycje Tove: Wiadomość (2015) - zbiór opowiadań, Listy Tove Jansson (2016) - zbiór korespondencji Tove z jej bliskimi, Córka rzeźbiarza (2016; przedruk wydania z 1999 roku) - piękna i urokliwa powieść autobiograficzna, i świeżynka, Słoneczne miasto (2017) - dwa opowiadania.

Do popularyzacji fińskiej literatury w Polsce przyczynia się także coraz większe zainteresowanie kryminałami i thrillerami z krajów nordyckich. Wśród przedstawicieli tych gatunków jest Risto Isomäki, którego thrillery rozgrywają się na tle ekologicznych katastrof, czy Antti Tuomainen mianowany królem gatunku Helsinki noir, ze względu na to, że jego kryminały toczą się w mrocznej i ponurej stolicy Finlandii. Ostatnio wydane po polsku zostało jego Czarne jak moje serce (2016), którego główny bohater próbuje rozwikłać tajemnicę śmierci swojej matki. Młodsza część wielbicieli sensacji powinna uzupełnić swoje bibliotecze zbiory o trylogię Salli Simukki: Czerwone jak krew (2014), Białe jak śnieg (2014) i Czarne jak heban (2015). Simukka przybliża losy licealistki, która zostaje wplątana w niebezpieczne, dziwne, czasem aż niewiarygodne, historie.

Jeśli chodzi o dzieła obyczajowe, warto zwrócić uwagę na Akuszerkę (2016) Katji Kettu, która opowiada o romansie pielęgniarki z niemieckim oficerem. Powieść została nagrodzona nagrodą Runeberga, a na jej podstawie nakręcono film (Kätilö, 2015, reż. Jokinen). Akuszerka bywa porównywana do Oczyszczenia (2010) Sofi Oksanen. Obie zyskały rozgłos poza granicami Finlandii jako powieści mocne i dosadne, które mieszają wątki dramatyczne i miłosne rozgrywające się na tle wojennych konfliktów. Nowszą powieścią Oksanen jest Gdy zniknęły gołębie (2015) o losach dwóch kuzynów uwikłanych w burzliwą rzeczywistość Estonii lat 40. i 60. Natomiast po sukcesie Akuszerki, szykuje się wydanie kolejnej dobrze zapowiadającej się powieści Kettu. Tym razem ma być to Ćma (2017), w której również główną rolę odgrywać będzie miłość i wojna.

Jakie polskie wydania fińskich powieści ostatnio przyciągnęły Waszą uwagę? A może wiecie o jakichś interesujących zapowiedziach wydawniczych? Koniecznie dajcie znać w komentarzu!

Wasze propozycje:
Miasteczko Palokaksi (Laura, Noora, Venla) J.K Johansson (2014-2016) - kryminalna trylogia o pewnym prowincjonalnym miasteczku.
Cztery drogi Tommi Kinnunen (2015) - pełne tajemnic historie rodziny opowiedziane z punktów widzenia jej członków.
Krew aniołów Johanna Sinisalo (2015) - kryminał z kryzysem ekologicznym w tle.
To się zdarzyło tutaj Raija Siekkinen (2016) - pełna zagadek powieść obyczajowa o samotności i pamieci splatająca losy kobiety i pośrednika nieruchomości.
Nie wiedzą, co czynią Jussi Valtonen (2017) - krytyka społeczna osadzona w kryzysowych realiach powojennej Finlandii.





Przeczytajcie także wpisy pozostałych blogerów biorących udział w Tygodniu Książki:
(Niektóre wpisy nie są jeszcze dostępne. Zwróćcie uwagę na planowaną datę publikacji. Wszystkie wpisy ukazują się danego dnia o godzinie 10.00)

Dzień I: środa, 1/03.Angielski dla każdego - Tydzień książkiJaponia-info.pl - "Genji monogatari" - pierwsza powieść świata; Blog o tłumaczeniach i języku rosyjskim - Dagatlumaczy.pl - Wielka przygoda Myszki Mozzarelli.


Dzień II: czwartek, 2/03.

Dzień III: piątek, 3/03.
Gruzja okiem nieobiektywnym - Kaukaska Trylogia.

Dzień IV: sobota, 4/03.


Dzień V: niedziela, 5/03.           
Biały Mały Tajfun - Tydzień Książki
Language Bay - Tydzien Książki
Dzień VI: poniedziałek, 6/03.
Szwecjoblog - Tydzień Książki


Dzień VII: wtorek, 7/03.
Français mon amour - Wokół książki po francusku

Więcej informacji o akcji na stronie Blogów Kulturowych i Językowych.