Co Gwiezdne Wojny mają wspólnego z Finlandią?!

A konkretnie, co wspólnego z Finlandią ma najnowszy epizod, The Force Awakens? 

1. Język kosmitów został stworzony przez fińską piosenkarkę Sarę Forsberg. Finka zyskała popularność dzięki serii filmików na YT poświęconym brzmieniom języków obcych. (czytaj więcej)

2. Dublerem Petera Mayhewa, odtwórcy Chewbacci, był fiński koszykarz Joonas Suotamo. Suotamo zastępował 71-letniego aktora w scenach wymagających większego wysiłku fizycznego. (czytaj więcej)

3. Jeden z głównych bohaterów ma na imię Finn ;) 

Olkoon Voima kanssasi!

Sposoby na zimę

Ostatnio docierają do mnie same mrożące krew w żyłach informacje na temat rekordów zimna notowanych ostatnio w fińskiej Laponii. Brr!

Gmina Muonio, gdzie osatnio odnotowano -40.7 stopnia! 

Zamarzam na samą myśl, bo już przy obecnych zielonogórskich temperaturach sięgających około - 10 stopni, jest mi zdecydowanie za zimno. Zaczęłam się więc zastanawiać, jak oni sobie w tej Finlandii radzą? W końcu fińska zima musi być straszna. Nie dość, że termometry, jeśli nie zamarzły, często pokazują grubo ponad -25 stopni, to jeszcze te długie noce i ciągły niedobór słońca. Ja bym raczej tego nie zniosła, albo zniosłabym to bunkrując się w jakiejś saunie na całą zimę, kategorycznie odmawiając wyjścia na zewnątrz. Co innego Finowie. Oni, wiadomo, mają sisu, a poza tym, do takiego stanu rzeczy musieli przywyknąć. Życie w mroźnej Finlandii toczy się nawet przy rekordowych minusowych temperaturach. Ale, ale, jak oni to robią? :) Gdyby istniał jakiś poradnik przetrwania zimy (fińskiej i nie tylko), mógłby on wyglądać tak...

Ubierz się ciepło, pamiętaj o warstwach. Albo po prostu załóż wszystko, co masz w szafie :) Pamiętaj o czapce i rękawiczkach. Na buty załóż raki, żeby uchronić się przed poślizgami. Krótkie poradniki dla pań i (bardzo termo-odpornych) panów są do obejrzenia na Facebooku.

Jedz dobrze! W zimie potrzebujemy więcej energii, żeby przetrwać. Jedzenie powinno być sycące i rozgrzewające, a tutaj kilka przepisów na talviruoka. A, że warzyw mało, to witaminy i mikroelementy trzeba uzupełniać. Słońca też jak na lekarstwo, dlatego w północnej Europie suplementacja witaminy D to rzecz zupełnie standardowa.

Pij kawę, bo to napój popularny w Finlandii nie tylko zimą i pozwoli przetrwać ciemne, senne "dni".

Saunuj! Żeby się wygrzać i żeby się zahartować.

Łap endorfiny, ale te zdrowe, z ruchu! Popularne sporty zimowe - hokej, narty, snowboard, co kto woli. A dla tych, którzy lubią ciepełko, joga w saunie :)

Zadbaj o samochód, żeby nie utrudniać sobie życia, czyli odpowiednie ogumienie, zawsze naładowany akumulator i nagrzane rankiem auto gotowe do jazdy. O tym więcej informacji w jednym z odcinków Jazdy (nie) polskiej (prod. TvnTurbo).

Bądź widoczny na drodze, w końcu odblaski to fiński wynalazek. Przy okazji warto odnotować inne rozwiązanie drogowe, popularne także w Finlandii, które ułatwia pieszą komunikację w zimie - podgrzewane chodniki :) Eh, mieć takie w Polsce...

Polub zimę! Nie wierzę, że to piszę, bo ostatnio nie cierpię tej pory roku, ale uroku zimowym krajobrazom nie sposób odmówić. I reniferowe safari, polowanie na zorzę. Poza tym, gorąca czekolada z piankami nigdy nie smakuje tak dobrze, jak w zimie :) Przy okazji, ponoć taka prawdziwa gęsta gorąca czekolada w Finlandii nie jest bardzo znana. Uskomatonta!

PFZ: Hyytävä talvi tuli Lappiin.

Hyytävä - imiesłów od czasownika hyytää - mrozić, zamrażać = mrożąca
talvi = zima
tuli - 3. os. l. poj. w czasie przeszłym od czasownika tulla - przychodzić, nachodzić = nadeszła
Lappiin - illatiivi słowa Lappi - Laponia = do Laponii.

Mroźna zima nadeszła do Laponii.

PFZ: Minulla on nälkä.

Minulla on = minä (ja) w adessiivi + 3. os. l. poj. czasownika olla (być) = ja mam (dosł. na mnie jest)
nälkä -głód.

Jestem głodna/y!

Fiński z Facebooka

Któż z nas nie zasiedzi się czasem na Facebooku, dryfując z jednego miejsa do drugiego, tak z godzinkę, albo i dwie? ;) Aby ten czas nie był czasem zupełnie straconym, można go połączyć z nauką fińskiego. Oto kilka wskazówek, jak uczyć się języka korzystając z Facebooka.

1. Używanie FB w wersji fińskiej - to sposób najprostszy, chociaż jednocześnie najtrudniejszy ;) O ile techniczna zmiana języka na fiński jest prosta, o tyle powrót do polskiego może być dla początkujących kłopotliwy. Dlatego też zamieszczam krótką instrukcję.

Jak zmienić język na fiński?

Wybierz: Ustawienia.

Z menu po lewej stronie wybierz: Język. Zmień na suomi. I gotowe :)

Ważniejsze! Jak z fińskiego wrócić na polski? :)

Wybierz Asetukset (ustawienia).

Z menu po lewej wybierz Kieli (język), Muokkaa (zmień), wybierz polski.

Chcąc nie chcąc, trzeba nauczyć się kilku słówek, by swobodnie z fińskiej wersji FB korzystać. Bardzo szybko ogarniemy kilka podstawowych słów i zwrotów. Poniżej wypisuję te zupełnie niezbędne, znajomość reszty przyjdzie z czasem.

Nawigacja

etusivu - strona główna,

etsi kavereita - szukaj znajomych; lisää kaveriksi - dodaj do znajomych,

uutiset - newsy, viestit - wiadomości, kuvat - zdjęcia, sivut - strony, ryhmät - grupy, keskustelu - chat,

Kirjaudu ulos - wyloguj się.

Akcja

Mitä mietit? - Co myślisz?

tykkää - polub; tykkää sivusta - polub stronę,

kommentoi - skomentuj,

jaa - udostępnij; jaa omalla aikajanallasi - udostępnij na własnej tablicy (po fińsku facebokowa tablica to aikajana); "sano tästä jotain..." - powiedz coś o tym... "kirjoita tälle sivulle" - napisz na tej stronie.

hetki sitten - chwilę temu,

julkaise - opublikuj post; post/wpis to po fińsku julkaisu,

poista - wykasuj,

peruuta - odrzuć.

2. Nastroje - czyli te małe buźki przy statusie. Po fińsku też jest ich mnóstwo, ale za to jak można sobie poszerzyć słownictwo :)

Przykładowe buźki.

3. Grupy językowe - to miejsca, gdzie można spędzić niekończące się godziny przeglądając posty innych uczestników (choć brak uporządkowania tematów bywa męczący). Jest to też dobre pogotowie językowe do nagłych gramatycznych (i nie tylko) przypadków. Moje ulubione grupy:

Język fiński i polski (grupa zamknięta) 

Let's learn Finnish language (grupa zamknięta)

I want to learn Finnish (grupa otwarta)

4. Obserwacja stron i fanpage'ów - ale nie tylko tych stworzych specjalnie do nauki. Ja polecam zwłaszcza te:

fragment profilu Elä hyvin... "Z dziecka, które dużo czyta, wyrośnie myśliciel" :)

Elä hyvin - naura usein - rakasta paljon - czyli "Żyj dobrze, śmiej się często, kochaj mocno" - fanpage z zabawnymi obrazkami i żartami po fińsku.

Juho opettaa sinulle puolaa - Juho nauczy Finów polskiego, a my sobie o tym poczytamy po fińsku ;)

Warto też oberwować fińskie profile dotyczące własnych zainteresować, np. fanpage poświęcone konkretnym sportom, zespołom albo gotowaniu czy sztuce. Czytanie pozwala oswoić się z językiem, więc czytajmy jak najwięcej!

PFZ: Onko teillä uuden vuoden lupauksia?

Onko = on - 3 os. l. poj. od czasownika olla -być, + partykuła pytają -ko - czy
teillä - adessiivi od te - wy, dosłownie oznacza "na was"; konstrukcja teillä on oznacza "wy macie"
uuden - genetiivi od uusi - nowy
vuoden - genetivi od vuosi - rok
lupauksia - partitiivi l. mn. od lupaus - obietnica.

Czy macie jakieś noworoczne postanowienia? :) Może by tak systematyczna nauka fińskiego lub wyjazd do Finlandii?