Ystäviä
voi
löytää
monista
paikoista.
28.2.16
28. lutego: Dzień Kalevali
 |
| Obrona Sampo / Akseli Gallen-Kallela / Wikipedia |
Elias Lönnrot (1802–1884) poeta, lingwista, lekarz. Zafascynowany fińskim folklorem wędrował po kraju, zwłaszcza po Karelii, będącej kolebką fińskiej tradycji. Zebrane tam (choć mówi się także, że część sam wymyślił) pieśni ludowe wydał w ich oryginalnym brzmieniu w 1835 roku – dzieło to zwane jest Starą Kalevalą. Nowa Kalevala, to, co obecnie funkcjonuje jako fiński epos narodowy, jest uzupełnioną i ujednoliconą wersją starego dzieła. Lönnrot przyczynił się znacząco do podkreślenia kulturowej odrębności Finów, którą dowodził powołując się na posiadanie własnej, oryginalnej mitologii.
Kalevala stanowiła sporą pożywkę dla kształtującego się w Finlandii nacjonalizmu, chociaż silniej zadziałała w XX wieku na inteligencję fińskojęzyczną, która ochoczo powracała do twórczości ludowej. Narodził się wówczas w sztuce nurt zwany karelianizmem, którego tematem przewodnim stały się motywy z Kalevali. I tak, w dziedzinie malarstwa do eposu chętnie nawiązywał Akseli Gallena-Kallela, w poezji - Eino Leino, a w muzyce - Jean Sibelius. Do dziś Kalevala jest źródłem niewyczerpalnych inspiracji również w sztuce współczesnej – muzyce współczesnej (bardzo polecam wczesną twórczość zespołu Amorphis), filmie, komiksie. Fińskie firmy przyjmują nazwy związane z Kalevalą (np. Sampo), a sami Finowie noszą wciąż imiona rodem z tego eposu.
O samej Kalevali i jej oddziaływaniu na naród fiński, ciekawy artykuł napisał Łukasz Sommer: "Szamańska pieśń działacza" (Tygodnik Powszechny, nr 15/2003), tekst jest dostępny online.
Za Konsulatem Honorowym Republiki Finlandii w Toruniu, zapraszam również do wędrówki po wirtualnej Fińskiej Galerii Narodowej. No i oczywiście do lektury samego eposu!
26.2.16
DIY: Prezent urodzinowy
Jak na Finoluba przystało, wtrącam swoje trzy niebiesko-białe grosze praktycznie wszędzie tam, gdzie to tylko możliwe. Nie inaczej było i w tym przypadku. Prezenty dostawać lubi chyba każdy, a te oryginalne to już na pewno, bo najbardziej zapamiętuje się przecież te niebanalne. Właśnie taki dodatkowy prezent stworzyłam z siskoni dla äitini :)
I nie omieszkałam swojego finolubnego akcentu wtrącić.
Prezent to zbiór pozytywnych myśli, inspirujących/śmiesznych cytatów. Co widać na załączonym obrazku, inspiracji szukałam także w mądrościach rodem z samej Doliny.
Do jego wykonania potrzeba karteczek dowolnego rodzaju i pojemnika na ich przechowywanie. Każdy cytat jest zapisany na karteczce, którą później należy złożyć (lub zrolować, jak kto woli). Ilość karteczek jest oczywiście dowolna, ale ciekawym pomysłem jest to, by ta liczba coś oznaczała (np. wiek solenizanta). Samo wykonanie nie trwa długo - u mnie najbardziej czasochłonne okazało się wyszukanie odpowiedniej liczby cytatów... Kiedy wszystko jest gotowe, można taki słoik solenizantowi wręczyć, z zastrzeżeniem, że czyta tylko jedną karteczkę dziennie. Dzięki temu radość z prezentu trochę się w czasie przedłuży ;)
23.2.16
PFZ: Mikä sinua vaivaa?
Mikä - co
sinua - partitiivi od sinä - ty = tobie/ci
vaivaa - 3. os. l. poj. od vaivata - kłopotać, trapić, dolegać.
Co ci jest? Co ci dolega?
- pytanie zarówno o stan fizyczny jak i psychiczny.
15.2.16
Idiomy, przysłowia i powiedzenia
Zainspirowana pewnym filmikiem, w którym Amerykanim próbuje odgadnąć znaczenia fińskich idiomów, postanowiłam poruszony temat nieco zgłębić.
Polskojęzycznych źródeł jest niestety jak jak na lekarstwo, ale za to znalazłam kilka pokaźnych zbiorów idiomów, przysłów i powiedzonek z tłumaczeniami na angielski. Przeglądając dostępne materiały, od razu w oczy rzuca się rzywiązanie Finów do natury i sauny (jakżeby inaczej... ;)). Niektóre idiomy są zupełnie dziwaczne: heittää yrjöt - co po polsku znaczy dosłownie 'rzucać Jerzymi' (Yrjö to fiński odpowiednik Jerzego), a przenośnie oznacza 'wymiotować'; śmieszne: olla kuin perseeseen ammuttu karhu - być jak niedźwiedź postrzelony w tyłek (tłumaczy się samo przez się); dobrze znane też w j. polskim lub podobne np.;
Ei yksi pääsky kesää tee - [dosł.] jedna jaskółka nie czyni lata -> [pl] jedna jaskółka wiosny nie czyni
Hädässä ystävä tunnetaan - w potrzebie poznaje się przyjaciela -> prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie.
Parempi pyy pivossa kuin kaksi oksalla - lepszy jarząbek w dłoni niż dwa na gałęzi -> lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu.
Takoa silloin kun rauta on kuuma - kuj wtedy, gdy żelazo gorąbe -> kuj żelazo, póki gorące.
Aikainen lintu madon nappaa - wczesny (poranny) ptak łapie robaka -> kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje
Tappaa kaksi kärpästä yhdellä iskulla - zabić dwie muchy jednym uderzeniem -> upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Moje ulubione, często powtarzane na lekcjach fińskiego. Dosłownie - jestem na podwórku... tzn. jestem zdezorientowana i nie rozumiem.
 |
Jeśli jesteście ciekawi i chcecie więcej, odsyłam do tych źródeł:
* tłumaczenia na polski *
* tłumaczenia na angielski *
14.2.16
14. lutego: Ystävänpäivä
Walentynki, Dzień Zakochanych. Z tym powszechnie kojarzy się dzień 14. lutego. W Finlandii jest to także dość wyjątkowa data, z tym, że celebruje się tam przyjaźń. Kartki z życzeniami, słodkości i drobne upominki wręcza się więc nie tylko swoim drugim połówkom, ale także przyjaciołom i znajomym.
Przy tej okazji dziękuję Wam, Finolubom, Czytelnikom bloga i facebookowym Lubicielom, za to, że jesteście :)
Hyvää Ystävänpäivää!
Subskrybuj:
Posty (Atom)